W 2010 roku Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Poznaniu realizuje kolejną edycję projektu systemowego „POMOCA – AKTYWIZACJA – WSPARCIE (PAW)”

CEL PROJEKTU

Działania projektu są adresowane do beneficjentów systemu pomocy społecznej. Należą do nich osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, której nie potrafią bądź nie mogą rozwiązać we własnym zakresie. W 2009 roku w MOPR P-ń pomocą społeczną objętych było 15857 rodzin (30888 osób), w liczbie tej ponad połowa to kobiety. Najczęstsze zdiagnozowane powody trudnej sytuacji życiowej to długotrwała lub ciężka choroba (5611 rodzin), bezrobocie (4224), ubóstwo (3838), niepełnosprawność (3589) oraz bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzeniu gospodarstwa domowego (2452). Często w jednej rodzinie mamy też do czynienia z wieloma problemami. Standardowe działania pomocy społecznej - udzielanie świadczeń pieniężnych i niepieniężnych, w tym  pracy socjalnej pozwala zaspokoić bieżące potrzeby bytowe i wesprzeć proces usamodzielnienia. Jednak ze względu na liczbę rodzin oraz współwystępowaniu wielu problemów i barier, często nie jest możliwe ich pełne usamodzielnienie.
W związku z tym klienci MOPR wymagają kompleksowego wsparcia. Rozwiązanie ich problemów jest możliwe m.in. poprzez działania zmierzające do kształcenia umiejętności pełnienia ról społecznych, wspierania samodzielności oraz zdobywania i aktualizacji kwalifikacji społ. i zaw. Działania takie przeciwdziałają bowiem procesowi wykluczenia społecznego oraz umożliwiają reintegrację społeczną rodzin zagrożonych wykluczeniem. A przeciwdziałanie wykluczeniu jest znacznie skuteczniejsze w przypadku możliwości zastosowania instrumentów aktywnej integracji zarówno w jej wymiarze zawodowym, społecznym, edukacyjnym i zdrowotnym.

Celem nadrzędnym (ogólnym) projektu jest poprawa dostępu do rynku pracy kobiet i mężczyzn zagrożonych wykluczeniem społecznym i korzystających z pomocy społecznej. Cele szczegółowe to:

• wzrost umiejętności pełnienia ról społecznych przez kobiety,
• wzrost umiejętności pełnienia ról społecznych przez mężczyzn,
• rozwój postawy samodzielności kobiet i mężczyzn,
• wzrost kompetencji i kwalifikacji kobiet i mężczyzn.

GRUPY DOCELOWE

Wsparciem niniejszego projektu i odbiorcami działań będą:

1. osoby zagrożone wykluczeniem społecznym, w wieku aktywności zawodowej (15-64 lata), korzystające ze świadczeń pomocy społecznej które są jednocześnie: bezrobotne lub nieaktywne zawodowo lub pracujące.
2. osoby traktowane, jako otoczenie ww. osób czyli: osoby mieszkające we wspólnym gospodarstwie domowym oraz osoby zamieszkujące w środowisku osób wykluczonych społecznie, w tym:
   - członkowie rodziny uczestnika projektu (małżonek/małżonka, dzieci, rodzice), jeśli zamieszkują wspólnie i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe;
   - mieszkańcy i sąsiedzi zamieszkujący wspólnie w bloku, osiedlu, dzielnicy z obszarów objętych także działaniami środowiskowymi.

W 2009 roku pomocą MOPR było objętych 30888 osób w 15857 rodzinach. Wśród nich były zarówno osoby bezrobotne i nieaktywne zawodowo, jak i pracujące. Dlatego też z założenia dostęp do działań projektu będą miały wszystkie osoby objęte pomocą, które są w wieku aktywności zawodowej.
W sposób szczególny działania projektu będą skierowane uczestników projektu z dzielnicy Nowe Miasto (oraz ich otoczenia społecznego), gdzie będą funkcjonować Centra Działań Środowiskowych (CDŚ) „Śródka”, „Główna” i "Starołęka". Wybór tych lokalizacji był uzasadniony kumulacją problemów powodujących znaczne zagrożenie wykluczeniem społecznym oraz niewystarczającą ofertą aktywizacji społecznej.
CDŚ „Śródka” obejmie głównie obszar osiedli Śródka, Ostrów Tumski, Zawady, Komandoria, gdzie zamieszkuje około 4500 osób, a z tego 11% jest objętych pomocą społeczną.
CDŚ „Główna” obejmie głównie obszar osiedla Główna, w tym m.in. ulice Główna, Smolna, Studzienna, Kotlarska, Krótka, Średnia, Mariacka, Gnieźnieńska, Rzeczna, Wrzesińska, Sucha oraz Nadolnik, gdzie zamieszkuje około 3800 osób, z tego 18% jest objętych pomocą społeczną.
CDŚ „Starołęka” obejmie głównie obszar osiedla Starołęka-Minikowo-Marlewo, w tym m.in. ulice Starołęcka, Sandomierska, Jędrzejowska, Minikowo, Nowosądecka, Ożarowska, Oświęcimska, Czernichowska, Głuszyna oraz Rydzowa, gdzie zamieszkuje około 6450 osób, z tego ok.16% jest objętych pomocą społeczną.
Rekrutacja nowych uczestników projektu (około 420 osób) będzie realizowana przez wszystkich pracowników socjalnych (201) spośród klientów MOPR, u których stwierdzono istnienie wskazań do zawarcia kontraktu. W działaniach projektu będzie też uczestniczyć 100 osób zrekrutowanych w 2009 roku, z którymi zawarto już kontrakty socjalne, jednak nie zostały one jeszcze w pełni zrealizowane.

DZIAŁANIA

Zadanie 1. Aktywna integracja
W trakcie realizacji zadania instrumentami aktywnej integracji (IAI) prowadzonymi w ramach zawartych kontraktów socjalnych objęta zostanie grupa 520 osób, w tym 100 osób niepełnosprawnych oraz 30 wychowanków zastępczych form opieki. W ramach każdego kontraktu opracowana zostanie indywidualna ścieżka integracji obejmująca przynajmniej 3 IAI, wyjątek stanowił będzie udział w zajęciach KIS lub CIS - w takim przypadku ścieżka integracji obejmować będzie mogła tylko 1 instrument. IAI realizowane będą przez wybrane podmioty zewnętrzne, z zachowaniem obowiązującego prawa, w tym ustawy Prawo Zamówień Publicznych jak również przez osoby zatrudnione do realizacji poszczególnych instrumentów.
Planowana jest kontynuacja funkcjonowania Klubu Integracji Społecznej (KIS). Wsparciem zostanie objętych 175 osób. W ramach zajęć KIS prowadzona będzie reintegracja społeczna i zawodowa, w tym poradnictwo prawne, warsztaty umiejętności społecznych (rozwoju osobistego, psychoedukacji, aktywnych metod poszukiwania pracy, komunikacyjnych i autoprezentacji). Ponadto prowadzone będą konsultacje, warsztaty psychologiczne oraz zajęcia o charakterze terapii zajęciowej. Planowane jest zorganizowanie dla uczestników KIS 7 wyjazdów szkoleniowych.
W ramach realizacji instrumentów aktywizacji społecznej planuje się kontynuację wsparcia asystentów rodzin. W związku z tym zatrudnionych będzie 7 osób (w tym 2 od kwietnia). Zadaniem asystentów będzie praca z max 12 rodzinami. Celem pracy asystenta rodziny będzie przygotowanie rodzin do prawidłowego pełnienia ról społecznych, w tym opiekuńczych i wychowawczych,  nabycie umiejętności zarządzania budżetem domowym i posiadanymi zasobami, zwiększenie poczucia wpływu na własne życie i motywowanie do zmiany sytuacji życiowej.
Dodatkowo w ramach IAI przewiduje się realizację instrumentów aktywizacji zawodowej (realizacja IPZS w ramach CIS oraz wsparcie osób planujących rozpoczęcie działalności gospodarczej), instrumentów aktywizacji edukacyjnej (nauka na poziomie studiów wyższych; zajęcia uzupełniające wykształcenie; kursy przygotowujące do egzaminów; kursy  dla osób mających trudności z nauką oraz zagrożonych wtórnym analfabetyzmem; szkolenia mające na celu uzyskanie zawodu i podniesienie kompetencji zawodowych, w tym w formie nauki w szkole policealnej; zajęcia w ramach podnoszenia kluczowych kompetencji zawodowych – kurs prawo jazdy, obsługi komputera, języków obcych), instrumentów aktywizacji zdrowotnej (badania profilaktyczne; konsultacje psychologiczne i terapie psychologiczne) instrumentów aktywizacji społecznej (usługi wspierające osoby niepełnosprawne w tym poradnictwo specjalistyczne, obozy aktywnej integracji dla osób niepełnosprawnych i ich opiekunów). Ponadto uczestnicy projektu będą mogli ubiegać się o zapewnienie opieki nad osobą zależną i dzieckiem.

Zadanie 2. Praca socjalna
Zadanie obejmuje upowszechnienie aktywnej integracji i pracy socjalnej poprzez sfinansowanie z kwoty dotacji rozwojowej kosztów wypłaty premii kwartalnej (zgodnie z regulaminem wewnętrznym) dla pracowników pomocy społecznej bezpośrednio realizujących w ramach kontraktów socjalnych zadania na rzecz aktywnej integracji, dla których udział w realizacji projektu będzie zadaniem dodatkowym. W zadaniu ujęto też wydatek (obligatoryjny dla dyrektora MOPR jako pracodawcy), jakim jest wypłata dodatkowego wynagrodzenia rocznego dla pracowników socjalnych, które jest pochodną od premii wypłaconej ze środków projektu systemowego pracownikom socjalnym w 2009 roku.
Na dzień składania niniejszego wniosku MOPR w P-niu nie spełnia wymogów organizacyjnych dotyczących: zatrudnienia co najmniej 1 pracownika socjalnego na 2000 mieszkańców i co najmniej 1 pracownika na stanowisku ds. osób niepełnosprawnych.

Zadanie 3. Zasiłki i pomoc w naturze
W ramach wkładu własnego projekt będzie finansowany ze środków budżetu jednostki samorządu terytorialnego (Miasto Poznań) przeznaczonych na zasiłki i pomoc w naturze, udzielanych uczestnikom projektu zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej: zasiłków celowych.

Zadanie 4. Działania o charakterze środowiskowym
Działania te będą realizowane jako uzupełnienie kontraktów socjalnych zawartych przez uczestników projektu zamieszkujących na terenie dzielnicy Nowe Miasto. Istotą jest realizacja działań na rzecz aktywizacji społecznej i rozwiązywania problemów społeczności lokalnej oraz zapewnienie współpracy i koordynacji działań instytucji i organizacji istotnych dla zaspokajania potrzeb członków społeczności lokalnej. Działania te mają także na celu wspieranie, wzmacnianie i pobudzenie inicjatyw lokalnych, które to inicjatywy w swoich założeniach mają szeroko rozumianą poprawę funkcjonowania w środowisku lokalnym członków danej społeczności. Dzięki wzmocnieniu więzi lokalnych oraz zdolności samopomocowych lokalnej społeczności wzrośnie również skuteczność działań skierowanych do zamieszkujących na terenie działania CDŚ uczestników projektu realizujących kontrakty socjalne w ramach zadania 1.
Ważnym elementem działań środowiskowych jest przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży, poprzez organizowanie, koordynowanie działań o charakterze edukacyjnym, informacyjnym, profilaktycznym, społecznym.
Działania środowiskowe na terenie dzielnicy Nowe Miasto realozowane będą w 3 Centrach Działań Środowiskowych (CDŚ), obejmujących rejony: Śródki, Głównej i Starołęki. W każdym z CDŚ zatrudnieni zostaną liderzy odpowiedzialni za animację lokalną oraz pedagodzy prowadzący zajęcia z dziećmi oraz młodzieżą na terenach objętych realizacją zadania.
Oferta każdego z CDŚ będzie obejmowała: (1) wsparcie lokalnych inicjatyw mieszkańców (organizacyjne i finansowe) w zakresie realizacji samodzielnie przygotowanych programów mających na celu poprawę funkcjonowania społeczności i wzrost ilości inicjatyw samopomocowych oraz poprawę jakości kapitału społecznego; (2) prowadzenie działań w ramach inicjatyw integracyjnych obejmujących edukację obywatelską ; (3) organizowanie i inspirowanie udziału mieszkańców w inicjatywach i spotkaniach.
Oferta CDŚ będzie skierowana do uczestników projektu, członków ich rodzin, pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, ale także do osób z otoczenia społecznego (mieszkańców osiedla, dzielnicy). Istotnym elementem pracy liderów i pedagogów CDŚ będzie ścisła współpraca z pracownikami socjalnymi pracującymi w danym rejonie.
Niezbędnym warunkiem realizacji działań środowiskowych będzie finansowanie wynajmu 3 lokali na CDŚ, zatrudnienie etatowych pracowników do prowadzenia CDŚ oraz doraźne zatrudnianie na umowy cywilno-prawne prowadzących zajęcia w ramach zadania. Zlecenie części zadań podmiotom zewnętrznym przynosi wartość dodaną projektu, ponieważ we własnym zakresie MOPR nie mógłby zrealizować wszystkich zaplanowanych zadań na oczekiwanym wysokim poziomie merytorycznym.

Zadanie 5. Zarządzanie projektem
Projekt będzie realizowany przez zespół projektowy zarządzany przez kierownika zespołu i jego zastępcę. Za realizację zadań zlecanych podmiotom zewnętrznym (IAI i inicjatyw w ramach działań środowiskowych) będzie odpowiadała osoba ds. realizacji usług. Całością działań w ramach realizacji instrumentów aktywnej integracji kierować będzie Koordynator ds.aktywnej integracji, a całością działań środowiskowych Koordynator ds. działań środowiskowych. W ramach zadania zatrudnione zostaną również osoby ds. obsługi finansowej, ds. obsługi księgowej oraz ds. administracyjno-biurowych oraz na umowę-zlecenie osoba na stanowisku ds. ewaluacji i monitoringu.
Ze względu na skalę projektu oraz różnorodność podejmowanych działań konieczne jest wdrożenie profesjonalnego narzędzia informatycznego wspierającego proces zarządzania i realizacji projektu. Realizacja projektu wymaga prowadzenia odrębnego rachunku bankowego.
Pracownikom zostanie zapewniony dojazd do klientów i partnerów zewnętrznych poprzez zakup biletów sieciowych lub opłatę ryczałtu na paliwo.
W celu właściwej realizacji zadania niezbędnie jest opłacenie wynajmu pomieszczeń biurowych oraz opłata mediów przez czas trwania projektu. Zakupione zostanie brakujące wyposażenie biura projektu.
W strukturze Ośrodka zespół projektowy w dalszym ciągu podlegać będzie Kierownikowi Działu Metodycznego.

Zadanie 6: Promocja projektu
W celu rozpowszechnienia wiedzy o projekcie i jego współfinansowaniu przez EFS, planuje się zorganizowanie konferencji. Do udziału w niej zostaną zaproszone media, pracownicy MOPR, instytucje i podmiotu współuczestniczące w realizacji projektu, przedstawiciele innych OPS realizujących projekty systemowe, oraz przedstawiciele IP2 i IZ.
Ponadto wszelkie informacje o przebiegu realizacji projektu zostaną opublikowane na stronie internetowej MOPR; przygotowane zostaną plakaty, ulotki oraz oznakowanie budynków i pomieszczeń, w których będzie realizowany projekt.
Przygotowany zostanie zestaw materiałów promocyjnych (segregator na materiały dydaktyczne, brulion i długopis) dla uczestników projektu.
Materiały promocyjne oraz długopisy będą też udostępniane pracownikom Zespołu, pozostałym pracownikom MOPR oraz podmiotom współpracującym przy realizacji projektu i przedstawicielom mediów.
Promocja wewnętrzna projektu będzie prowadzona w trakcie prezentacji w siedzibach MOPR. W ramach współpracy z podwykonawcami będą organizowane spotkania informacyjno-promocyjne.
Częścią działań promocyjnych będzie też opracowanie i opublikowanie case study - studium 30 przypadków uczestników, w których szczegółowo opisane zostaną ich sytuacje oraz rezultaty będące skutkiem uczestnictwa w projekcie.

ZAKŁADANE REZULTATY

Rezultaty twarde:
-liczba klientów Instytucji Pomocy Społecznej (IPS), którzy zakończyli udział w projekcie-310
-liczba klientów IPS objętych kontraktami socjalnymi (lub programami usamodzielnień)-320
-liczba klientów IPS, którzy ukończyli kontrakty socjalne-400
-liczba klientów IPS, którzy osiągnęli cele zawarte w kontraktach socjalnych-265
-liczba klientów IPS objętych i. aktywizacji zawodowej-255
-liczba klientów IPS objętych i. aktywizacji edukacyjnej-175
-liczba klientów IPS objętych i. aktywizacji zdrowotnej-135
-liczba klientów IPS objętych i. aktywizacji społecznej-145
-liczba inicjatyw integracyjnych obejmujących edukację społeczną i obywatelską-62
-liczba inicjatyw integracyjnych obejmujących organizowanie i inspirowanie udziału mieszkańców w imprezach i spotkaniach-30